نــوازنــده اي پـيــر و درمـانـده بـــود

زخـلــق جـهــان روي گـــردانده بود

نه از كـهـنــه بر جاي چيزي نه نو

كه از بهر روزي گذارد گرو

يـكــــــي ســـاز فــرســـــوده در خــانــه داشــــت

بـــــه بــــــازار شـــــــد و در حـــــــراجـــــش گـذاشت

غــــــــــبـــار زمـــــــــــان بــــــــــــــر رخــش ريـخــتــه

زبــــــــان بـــــــــســـــــــــتـــــــــــه يـــك عـمـــر ،اويــخـــــته

گسسته ،گشوده زهم تارها

چنان در خموشي كه ديتوارها

بر او سا لها كس نيــازرده دســت

مــگـر بـــغـض او را تـواند شكسـت

فــــرو مـــانده در پــردهــــايــــش نـفـس

بــســـــــــا لال مــــــانـــده زبــيـــــــــم عسس

***************

فروشـنـه فرياد اغاز كرد

دو دينار قيمت بر ان سـاز كـرد

چــو تــكــرار او اصرار بسيار رفت

بــه سـخــتــي بـهـــا تــا سه دينار رفت

جـــمـــالـــش نـــه در خـــور بــــازار بـــود

يــــــكـــــــــي بــــرده بــــــــي خـــــــــريـدار بود

نوازنده را غم بر اتش نشاند

نهيبي دلش را به اتش كشاند

سبك،دست لرزان فراپيش برد

غـبـــار از رخ همزبانش سترد

به هر سيم دست نوازش كشيد

ز اواش بـانــگ مـــوافق شنيد

به سامان رساندش ز اشفتگي

رهــانـيـدش از ان فرو خفتگي

ســـزاوار ســـر پنـجه اراستش

به حالت همان شد كه مي خواستش

چـــنــان گـــرم با ســـاز دمـسـاز شـــد

كـــه درهــاي هـفـــت اســمـــان بـــاز ــشد

دو هــــــــم درد پــــــرورده دـســـــت غـــــــــــم

فــــتــــــادنـــــد از جـــــــــان و از دل بــــه هــــــــم

***************

شكستند بي پرده بغض گران

زجــــور زمــانه حكا يتگران

نــوائي چنان دلكش و دلنواز

كه رهرو از ره فرو مانده باز

جهاني از ان حال خوش در شگفت

كــه اتـــش بـــه دلـــهـايش در گرفــت

******

دو همدل خريدند بازار را

فـــزودنـــد جـوش خريدار را

به سوداي ان ساز خـــاطر نـــواز

ز هـــر ســو هــمــه دسـتـها شد دراز

*******

فروشنده اينبار گفت از هزار

دو چندانش ،افزوده شــد بيســـت بار

شـــگــــفــتـــــــــــــــــا نـــــوازنـــده بينوا

نــمـــي گـــشـــت ديـــگـــر ز ســـازش جـــدا

ســـــــر از ســـيـلـــي ســـرخ غــيـــرت نـتـافـت

ز همت حياتي دگر گــونه يافـت

هنر را نه همسـنگ كالا گــرفت

بدين شيوــه اش كــار بالا گرفت

چــــو همت كنــد با هنر اشــتي

جهان از تو باشد وچه پنداشتي.

 

 

 

ای کـــه از کـلـــک هـنـــر نـقش دل انگیز خدایی

حـیــف بــاشـــد مــه من کاین همه از مهر جدایی

گـفـتــه بــودی جـگـــرم خـــون نـکنی باز کجایی

«مـن نـدانـسـتــم از اول که تــو بی مهر و وفایی

عـهـــد نـابـسـتـــن از  آن به که ببندی و نپایی»

***

مــدعی طـعـنـــه زنــد در غـــم عـشــق تو زیادم

ویـــن نــدانـــد کــــه مــن از بـهـر عـشق تو زادم

نـغـمـــه ی بــلـبـــل شــیـــراز نـرفته است زیادم

«دوســـتــان عـیـــب کنـنـدم که چرا دل بتو دادم

بــایـــد اول بــتـو گـفـتــن که چنین خوب چرایی»

***

تـــیـــر را قــــوت پــرهــیـــز نــبــاشــد ز نـشــانه

مــرغ مــســکــیــن چـــه کـند گر نرود از پی دانه

پای عـشــاق نــتوان بست به افـسـون و فسانه

« ای کــه گــفــتـی مــرو انــــدر پی خوبان زمانه

مــــــا کـجـــائـیـــم در ایـــن بهر تفکر تو کجایی»

***

تـــا فـکــنـــــدم بــســـر کـــوی وفــا رخت اقامت

عمر، بی دوست ندامت شد و با دوسـت غرامت

سر و جان و زر و جاهم همه گو، رو بـــه سلامت

«عشـق و درویـشــی و انگشت نمایی و ملامت

هـمــــه ســهــــل است تحمل نکنم بار جدایی»

***

درد بـــیـــمـــار نـپـــرســنــد بــه شهـر تو طبیبان

کــس  دریـــن شـــهـر نـــدارد ســـر تیمار غریبان

نــتــــوان گــفـــت غــــم از بـیم رقیبان به حبیبان

«حــلــقـــه بـــر در نـتـــوانـــم زدن از بــیم رقیبان

ایـــن تــوانــم کــه بـیــایــم ســر کـویت بگدایی»

***

گِـــرد گـلـــزارِ رخ تــســـت غــبـــــار خــط ریحـان

چـــون نـگـــاریـن خـــطِ تــذهـیـــب بـدیباچه قرآن

ای لـبـــت آیــت رحـمـــت دهـنــت نـفـطـه ایمان

«آن نـه خــال است و زنخدان و سر زلف پریشان

که دل اهـــل نـظـــر بـــرد کـه سریست خدایی»

***

هــر شـــب هـجـر بــر آنـم که اگـــر وصـل بجویم

هـمـــه چــون نــی بفغان آیم و چون چنگ بمویم

لــیـــک مــدهـــوش شوم چون سر زلف تو ببویم

«گــفـتـــه بــودم چـــو بـیـایی غم دل با تو بگویم

چـــه بـگـــویـم که غم از دل برود چون تو بیایی»

***

چــرخ امــشـــب کـه بکام دل ما خواسته گشتن

دامــنِ وصـــل تــــــو نــتــوان بــرقیـبان تو هشتن

نـتـــوان از تـــو بـــرای دل هـمـســـایــه گـذشتن

«شمع را باید از این خانه برون بــردن و کشـتــن

تــا کــه هـمـســـایه نداند که تو در خانهء مایی»

***

ســعدی این گفت و شد ازگفتهِ خود باز پشیمان

کــه مــریــض تــب عـشــق تو هدر گوید و هذیان

بـه شـب تـیـــره نـهـفـتـن نـتـوان مـــاه درخشان

«کــشــتـــن شـمع چه حاجت بود از بیم رقیبان

پـــرتـــو روی تــو گــویـــد کــه تو در خانهء مایی»

***

نــرگـــس مـســـت تــو مـسـتـــوری مردم نگزیند

دســت گـلــچــیـن نرسد تا گلی از شاخ تو چیند

جـلـــوه کـــــن جلـوه که خورشید بخلوت ننشیند

«پـــرده بــــردار کـــه بیــگانه خود آن روی نه بیند

تـــو بــزرگــــی و در آئـینـه ی  کـوچـک نـنمایی»

***

نـــازم آن ســـر کـه چو گیسوی تو در پای تو ریزد

نـــازم آن پـــای کــــه از کــــوی وفــــای تو نخیزد

شــهـــریـــار آن نه کـه با لشکر عشق تو ستیزد

«سـعـــدی آن نـیـست که هرگز ز کمند تو گریزد

که بـتدانـســـت کــه در بند تو خوشتر ز رهایی»

 

 

 

دلا نـــزد کـسـی بـنـشـیـن کـه او از دل خـبـر دارد

بـه زیـر آن درخـتــی رو کــه او گــل‌هـــای تــر دارد

 

در این بــازار مـکـاران مــرو هـر سـو چـو بـی‌کـاران

بــه دکــان کـسـی بـنـشین که در دکان شکر دارد

 

تــرازو گـر نــداری پــس تــو را زو رهــزند هــر کس

یـکـی قـلـبــی بـیـــارایــد تــو پـنـــداری که زر دارد

 

تـــــو را بــر در نـشـــانـــد او بــه طراری که می‌آید

تـــو مـنـشــیـن منتظر بر در که آن خانه دو در دارد

 

به هر دیـگی که می‌جوشد میاور کاسه و منشین

که هر دیــگی که می‌جوشد درون چیزی دگر دارد

 

نه هــر کـلــکی شـکــر دارد نه هـر زیــری زبر دارد

نـه هـــر چــشمی نظر دارد نه هر بحری گهر دارد

 

بــنـــال ای بـلـبـــل دســـتـان ازیــرا نـالـه مــستان

مـیــــان صـــــخـــــره و خــارا اثــــــر دارد اثـــر دارد

 

بــنـــه ســـر گر نمی‌گنجی که اندر چشمه سوزن

اگر رشــتـــه نـمــی‌گـنجد از آن باشد که سر دارد

 

چــراغـســــت ایــن دل بیدار به زیر دامنش می‌دار

از ایــن بـــاد و هــــوا بگذر هوایش شور و شر دارد

 

چــو تــو از باد بـگـذشتی مقیم چشمه‌ای گشتی

حــریــف همـــــدمی گـشـتی که آبی بر جگر دارد

 

چــو آبـــت بــر جگـــــر بـاشـد درخت سبز را مانی

کــه مـیـــوه نــــو دهــــــد دایم درون دل سفر دارد

 

 

 

 

نـه بـسـتــه ام بــه کس دل
نه بسته کس بــه من دل
چو تخته پاره بر موج
رهـا رهـا رهــا من

ز مــن هــر آن کــه او دور
چــو دل به سينه نزديک
به من هر آنکه نزديک
از او جـــدا جدا من

نـه چـشــم دل بـه سويي
نه بـاده در سبــويي
کــه تر کنم گلويي
بــه ياد آشنا من

ســـتـاره هــــا نـهـفــــتـه
در آســـمــان ابـــــري
دلم گرفته اي دوست
هواي گريه با من

 

 

 

 

 

 

 

 

 

 

 

 

 

 

 

 

 

 

 

 

 

 

 

 

 

 

 

رندان پارسی گو بخشندگان عمرند                 ساقی بده بشارت رندان پارسا را

*** *** ***

 27 شهریور مطابق با سالمرگ محمد حسین بهجت تبریزی متخلص به شهریار روز شعر و ادب پارسی نامگذاری شده است. اگرچه با وجود شعرای توانای پارسی گو که نه تنهاافتخار ایران بلکه بشریت هستند شهریار در آن حدی و اندازه ای نبود که سالمرگ وی به عنوان روز ادب پارسی انتخاب شود و در همان ابتدا برخی از شعرای معاصر به این کج سلیقگی اعتراض کردند ولی نباید توانایی ها  و ارزش های این شاعر بزرگ را کوچک انگاشت. برای مطالعه ی بیشتر در مورد وی می توانید به اینجا مراجعه کنید. در ادامه دو نمونه از شعرهای والای این استاد می آید.

 

فرزند استاد نقل می کند:"یك روز خوب یادم هست در حدود 5 بعدازظهر بود كه دیدم بابا لباس پوشیده و از مامان نیز می‌خواهد كه مرا حاضر كند. بابا آن موقع معمولا از خانه بیرون نمی‌رفت. با تعجب پرسیدم بابا كجا می‌رویم؟ جواب داد: هیچ دلم گرفته می‌خواهم كمی قدم بزنم. بعد دست مرا در دست گرفته و به راه افتادیم. از چند خیابان و كوچه گذشتیم تا اینكه به كوچه‌ای كه بعدها فهمیدم اسمش «راسته كوچه» است رسیدیم و از آنجا وارد كوچه فرعی تنگی شدیم، كوچه بن بست بود و در انتهای آن دری قرار داشت كهنه و رنگ و رو رفته و من كه بچه بودم و به اصطلاح فرهنگی مآب هی نق می‌زدم و می‌گفتم بابا تو چه جاهای بدی می‌آیی! بابا به آهستگی جواب داد عزیزم داخل نمی‌رویم و بعد مدت طولانی به صراحت می‌توانم بگویم یك ربع یا بیست دقیقه به در نگاه می‌كرد و فكر می‌كرد. نمی‌دانم به چه فكر می‌كرد، شاید گذشته را می‌دید و یا شاید خود را همان بچه‌ای احساس می‌كرد كه هر روز حداقل بیست بار از آن در بیرون آمده و رفته بود. بعد ناگهان به در تكیه داد، قطره‌های اشك به سرعت از چشمانش سرازیر شده و شانه‌هایش از شدت گریه تكان می‌خورد. من لحظاتی مبهوت به او نگاه می‌كردم ولی او انگار اصلا من وجود نداشتم تا اینكه مدتی بعد آرام گرفت، آه عمیقی كشید و در حالی كه چشمانش را پاك می‌كرد به من گفت: «اینجا خانه پدری من است، من مدت چهارده سال اینجا زندگی كردم». بعد در طول همان كوچه به راه افتادیم و قسمت‌های مختلف خانه را از بیرون به من نشان داد. وقتی به خانه برگشتیم شعری تحت عنوان «در جستجوی پدر» سرود كه فكر می‌كنم یكی از با احساس‌ترین شعرهایی است كه به زبان پارسی سروده شده.  "

 

 

 

 

 

درجستجوی پدر

 

دلتنگ غروبی خفه بیرون زدم از در

در دســـت گــــرفته مچ دســـت پسرم را

یا رب، به چه سنگی زنم از دست غریبـی

ایـــن کلـــهء پـــوک و ســـرو مـغـز پکـرم را

هـــم دروطـــنـــم بـــــار غـــریــبـی به سرودوش

کــــوهـــیــســت کـــه خــواهـــد بـــشــکـــاند کمرم را

مـــن مـــرغ خـــوش آواز و هـــمه عــــمر به پـــرواز

چـــــون شـــد کـه شـــکـسـتــند چـنـیــن بـــــال و پرم را؟

 

رفتم که به کوی پدر و مسکن مـالوف

تسکین دهــــم آلام دل جان بــســرم را

گفــتم به سر راه همان خانه ومکـتب

تــکرار کنــــــم درس سنین صغـرم را

گـــرخود نتوانست زودودن غمم از دل

زان منـــــظره باری بنوازد نــظــرم را

کـــانــون پدر جویم و گـهـوارهء مادر

کــان گــهـــرم یــابـــم و مهد پـدرم را

با یــاد طـــفـولــیت و نشخوار جوانی

می رفتــم و مشغول جویدن جگرم را

*** *** ***

پیچیدم ازان کوچهء مانوس که در کام

بـــاز آورد آن لـــذت شـیــر وشـکــرم را

افــســـوس کـــه کــانـــون پدر نیز فروکشت

از آتـــش دل بــــاقــــی بــــرق وشـــــــــــررم را

چـــــــون بـقـعـــهء امــــوات فـضـایی همه خاموش

اخـطــــار کــنـــان مــنـــزل خــــوف و خــطــــــــرم را

درهـــــا هــمـــه بـســتـــه اســت و به رخ گـــرد نشسته

یــعـــنـی نـــزنی در که نـــــــیابی اثــرم را

در گـــرد و غبار سر آن کوی نخوانــــدم

جــــــــــز سـرزنــش عمر هبا و هدرم را

مهدی که نه پاس پدرم داشت ازین پیش

کی پاس مرا دارد و زین پس پسرم را

ای داد که از آنهمه یار و سر وهمسر

یـــک در نگـشــاید که بپرسد خبـرم را

یک بـچــــــه همسایه ندیدم به سرکوی

تا شـــرح دهم قصهء سیر و سفرم را

اشکــم به رخ از دیده روان بود ولیکن

پـنـهــــان که نبیند پسرم چشم تــــرم را

میــــخواستم این شیب وشبابم بستانند

طـفلـیم دهـــند و سر پر شور و شرم را

چــــشم خردم را ببــــرند و به من آرند

چـشــم صــــغرم را نقوش و صورم را

کــم کـــم هـمه را درنظر آوردم و ناگاه

ارواح گـــرفتـنــد هـمــه دور و برم را

 

گــــویـــی پی دیــدار عزیزان بگشودند

هم چشم دل کورم و همه گوش کرم را

** ** **

ایــن خـنـدهء وصـلــش بـه لـب آن گـریــهء هـجــران

ایــن یــک سـفـــرم پـــرســد و آن یک حضرم را

ایــن درد شـبــم خـــواهد و  آن نالهء شبگیر

وان زمزمهء صبح و دعای سحرم را

تا خود به تقلا به درخانه رساندم

بستند به صددایره راه گذرم را

یــکـبـــاره قــرار از کــف مـن رفـت و نــهــادم

بـــرسـیـنـــهء دیـــوار درخــانــه ســـــــرم را

صوت پدرم بود که میگفت "چه کردی،

در غیبت من عایلهء دربدرم را؟"

حــــرفـــم بــه دهـــان بود ولی سکسکه نگذاشت

تــا بــازدهـــــم شـــــــرح فـضــا و قــــدرم را

فی الجــمـلـه شدم ملتمس از در به دعایی

کــز حــق طلبم فرصت صبر و ظفرم را

اشکم به طواف حرم کعبه چنان گرم

کز دل بزدود آنهمه زنگ و کدرم را

نـاگــه، پـســرم گـفـــت: " چـه مـیـخـواهـی ازیـن در؟"

گـفـتـم، "پـسـرم، بــوی صـفـــای پـــــدرم را!"

*** *** ***

ای وای مادرم

** ** ** **

آهسته باز از بغل پله ها گذشت
در فکر آش و سبزی بیمار خویش بود
امّــــا گـــرفــتـــه دور و برش هاله ای سیاه
او مـــرده اســـت و بــــاز پـــرســتار حال ماست
در زنـــــدگـــیّ مـــا هــمـــه جـــا وول مـــی خورد
هــــر کـُـنــج خانه صحنه ای از داستان اوست
در ختم خویش هم به سر کار خویش بود
بـــــیـچـــاره مــــــــادرم

** ** **

هـــر روز مــی گـــذشت از این زیر پله ها
آهسته تا بهم نزند خواب ناز ما
امــــــروز هــم گــذشت
در باز و بسته شد
بـــا پـشـــت خــــم از ایـــن بــغـــــــــل کـــوچــــــه مـــی رود
چـــــــــادر نــــــــمـــاز فــلـــفـلـــی انـــداخـتــه بـــه ســـر
کفش چروک خورده و جـــــــــوراب وصـلـــــــه دار
او فــکـــــر بـــچــــــــــه هـــــــاســــــــــــــــــت
هر جا شــده هــویــج هم امروز می خـــــرد
بیچاره پیرزن همه برف است کوچه ها
** ** **
او مُرد ودر کنار پدر زیر خاک رفت
اقــــوامـــش آمـدند پی سر سلامتی
یک ختم هم گرفته شد و پُر بَدَک نبود
بــســیار تســلیت که به ما عرضه داشتند

** ** **
لــطــــف شــمـــا زیــــــــــا د
اما ندای قلب به گوشم همیشه گفت:

این حــرف ها بـرای تو مادر نمی شود
او پـنـج ســـال کـــرد پـرسـتـــاری مریض
در اشک و خون نشست و پسر را نجات داد
امـــا پـســـرچـــه کـــرد بــرای تو؟ هیچ، هیچ
تـــنــهــــا مـــریـضـخـــانـــه، بـــه امـّیـــد دیـگران
یـــک روز هـــم خـبــــر: کــه بـــیــــا او تـــمـام کرد

در راه قُـــــم به هــــــر چه گذشتم عبوس بود
پیچیــد کــوه و فـحــــش به من داد و دور شد
صــحـــرا همه خـطــــوطِ کــج و کوله و سیاه
طــومـار ســرنــوشـــت و خبرهای سهمگین
دریاچه هم به حـــال من از دور می گریست
تـنــهــــا طـــــواف دور ضریح و یکی نماز
یک اشک هم به سوره ی یاسین من چکید
مادر بـــــــــــــــــه خـــــــــــاک رفـــــــــت
***

این هم پسر، که بدرقه اش می کند به گور
یک قطره اشک مُزد همه ی زجرهای او
اما خلاص می شود از سرنوشــــت من

بـــخــــــــواب خـــــــــــوش مــــــــــادر
مــــــــــنــــــــــزل مــــــبـــــــــارکـــــت

*** *** ***

آیـــنـــده بــــود و قـصـــه ی بـــی مــــــــادریّ مــــــن
نا گاه ضـجه ای کــه بـــه هـــم زد سکوت مـــرگ
مـــن مـــی دویـــدم از وســـط قـبرها بــــرون
او بود و سر به ناله برآورده از مـغـــاک
خــــود را بــه ضـعـــف از پی من باز می کشید
دیــوانــه و رمــیـــده، دویـــدم بــه ایــستـگــــــاه
خـــــــود را بـــهــــــم فـــــشـــــرده خزیدم میان جمع
تـــــرســـــان ز پـشــــت شــیـشــــه ی در آخرین نگاه
بـــــــاز آن ســفــیــــدپــــوش و هـــــمان کوشش و تلاش
چـــــــشـــمــــــان نـیــــــــمــــــــه بــــاز از مـــن جــــدا مشو

** ** **

مـــی آمــــــــدم و کـــلــــــــه ی مـــن گـیـــج و مـنـگ بود
انـگـــار جـــیـــــوه در دل مــــــن آب مـی کـــنــنـــــــد
پـــیـــچــیـــده صــحــنـــه های زمین و زمان به هم
خـــامـــــوش و خــوفــنـــاک همه می گریختـند
مـی گـشــت آسـمــان که بکوبد به مغز من
دنـــیـا به پیش چشم گنهکار من سیاه
وز هــــر شــکــاف و رخـــنـــه ی مـــاشــیـــن غـریـو بـاد
یـــک نـــالـــه ی ضــــــــعــیــف هم از پی دوان دوان
مــی آمـــد و بـــه مـغــــز مـــن آهسته می خلید
تــــــــــــنــــــها شـــدی پـــــــــــــــــســــــر

** ** **
باز آمدم به خانه، چـه حالی! نگفتنی
دیـدم نـشـسـتــه مـثــل همــــیشــــه کنار حــوض
پـــیــــــراهــــن پـلـیــــد مــــــرا باز شـسـته بود
انـگـــار خـــــنـــده کـــرد ولـــی دل شکسته بود
بـــردی مــرا بـــه خــــــاک سپردی و آمدی؟
تــنـهــــا نـمــی گـــذارمت ای بینوا پسر
می خواستم به خنده درآیم به اشتباه
امــــــا خــــــیــــــــــال بــــــــود

ای وای مــــــــــــــادرم

...

 

جــــانا تو را که گفت که احوال مـــا مپرس

بیگــــانه گــــرد و قـصــهٔ هیچ آشنا مپرس

***

ز آنجـــا که لطف شامل و خلق کریم توست

جـــرم نکـــرده عــفـــو کن و ماجرا مپرس

***

خواهـــی که روشنت شـــود احوال سوز ما

از شــمـــع پــــرس قـصه ز باد هوا مپرس

***

مــن ذوق ســـوز عـشــق تو دانم نه مدعی

از شـــمـع پــرس قـصـــه ز باد هوا مپرس

***

هـــیچ آگـهـی ز عـالـــــم درویـشیـــش نبود

آن کس که با تو گفت که درویش را مپرس

***

از دلـــق‌پــــوش صــومعـه نقد طلب مجوی

یعـــنی ز مفــــلسان سخـــن کیمــــیا مپرس

***

در دفتــــر طبـــیب خـــرد باب عـشق نیست

ای دل بــــه درد خـــو کـن و نام دوا مپرس

***

ما قصــــهٔ سکــنــــــدر و دارا نخـــوانده‌ایم

از مــــا به جز حکــــایت مهر و وفا مپرس

***

حافظ رسـیـــــــد مـــوسم گل معرفت مگوی

دریـــاب نقـــد وقت و ز چون و چرا مپرس

 

 

روى بـنماى و وجود خـودم  از ياد ببر

خرمن سوختگان را همه گو بـــاد ببر

***

ما چو داديــم دل و ديـده به طوفان بلا

گــو بيا  سيل  غم و  خانه ز بنياد ببر

***

سـينـه گو شعله آتشـكده ی فارس بكش

ديـده گو آب رخ دجـلــه ی بغداد ببر

***

دولــت پيــر مغان باد كه باقى سهلست

ديگر گــو بــرو و نام من از ياد ببر

***

زلف چـون عنبر خامش كه ببويد هيهات

اى دل خــام طمع اين سخن از ياد ببر

***

سعى نابرده دريــن راه به جائى نرسى

مزد اگر مى طلبـى طـاعـت استاد ببر

***

روز مـرگم نـفــسى وعده ء ديدار بده

وانگـهم تا به لـحـد فارغ و آزاد ببر

***

دوش مى گـفـت به مژگان درازت بكشم

يارب از خاطرش انـديشه ی  بيداد ببر

***

حافظ انـديشـه كـن از نازكى خاطر يار

بـرو از درگـهـش اين ناله و فرياد ببر

 

تا زهره و مه در آسمان گشـــت پدید

  بهــــتر ز مــــی ناب کسی هیچ ندیـد

***

من در عجبم ز میفــروشان کایـشـان

  به زانکه فروشند چه خواهند خـرید

 

 

پــیــشتـــر از عــاشــقـی عافیتی داشتم   بر تو چو عاشق شدم آن همه بگذاشتم

نــقـــش بــسی دیدم از دفتر خوبی ولی   بــر ورق سـیـنــه جز نقش تو ننگاشتم

تــا بــتـــو پــــرداختم خلوت دل را تمام   ســایـــه‌ی خــود نیز را مشغله پنداشتم

چـــاه که می‌ســاختند بر ره من دلبران   پـیـــش زنــخـــدان تـــو جـمله بینباشتم

شد ز جفای تو دل پرخلل و خون، ولی   مــن ز جـفـا هر چه شد ناشده انگاشتم

تــشـنــه‌ی لعـل توام دیگر ازان می‌دهد   زلــف چو شام تو از خون جگر چاشتم

مــــن بــتو امیدوار، تا بر شادی خورم   خود همه اندوه بود، تخم که من کاشتم

گر چه برافراشتم سر به هنر در جهان   در قـــدمـــت مـی‌نهم سر که برافراشتم

گـــوش دلـــم تـــا شــنــید نام ترا کافرم   از ســخــــن اوحـــدی گـر خبری داشتم

 

سیـنـــه‌ای چاک نکردیم درین فصل بهار       صبـحی ادراک نکـردیم درین فـصـل بهار

گریه‌ای از سرمستی به تهیدسـتی خویش       چـون رگ تاک نکردیم دریـن فـصل بهار

ابر چون پنبه‌ی افشرده شد از گریه و ما       مــژه‌ای پـــاک نکــردیم دریـن فصل بهار

جگــر سنگ به جوش آمد و ما سنگدلان       دیـــده نـمـنــاک نکـردیم درین فصل بهار

لاله شــد پاک فروش از عرق شبنم و ما       عـــرقی پــاک نکـــردیم دریـن فصل بهار

غنچــه از پوست برون آمد و ما بیدردان       جامه‌ای چـــــاک نکردیم درین فصل بهار

با دو صد خـرمن امیــــد، ز غفلت صائب       تــــخـم در خاک نکـردیم درین فصل بهار

 

مـدتــی  شـــد   کز حدیث اهل دل گوشم تهی است

چون صدف زین گوهر شهوار آغوشم تهی است

* * *

از دل بـیـــدار و اشــــک آتــشـیــــن و آه گـــــرم

دستگاه زندگی چون شمع خامــوشم تهــی اسـت

* * *

خجلـتـــی دارم که خــواهــد پــرده‌پوش من شدن

گر چه از سجــاده‌ی تقوی بر و دوشم تهی است

* * *

ســرگــذشــت روزگار خــوشـــدلی از مـن مپرس

صفحـــه‌ی خاطر ازین خواب فراموشم تهی است

* * *

گفتگوی پـــوچ نــاصـــح را نـمــی‌دانم که چیست

ایـنــقــــدر دانم که جای پنبه در گوشم تهی است

* * *

گــرچــه دارم در بــغل چون هاله تنگ آن ماه را

همچــنـان از شرم، جای او در آغوشم تهی است

 

 

 

ما   خـــنده را به مــــردم  بی‌غـم گذاشتیم

گــل را بــه شـــوخ چـشمی شبنم گذاشتیم

*  *  *

قـانع به تلخ و شور شدیم از جهان خاک

چـون کعبه دل به چشمه‌ی زمزم گذاشتیم

*  *  *

مـــــــردم بــــــه یــــادگــار اثرها گذاشتند

مـــا دســــت رد بـه سینه‌ی عالم گذاشتیم

*  *  *

چـــیـــزی بــه روی هم ننهادیم در جهان

جــــز دســـت اخــتـیار که بر هم گذاشتیم

*  *  *

دادنـــــد اگــــر عنان دو عالم به دست ما

از بـــیـــخـودی ز دست همان دم گذاشتیم

*  *  *

بــی‌حـاصــلـــی نگر که حضور بهشت را

از بهـــر یـک دو دانــه چـــو آدم گذاشتیم

*  *  *

صــائـب فـضـــای چرخ مقام نشاط نیست

بـیــهـــوده پــا بــه حـلـقه‌ی ماتم گذاشتیم

 

 

 

نیــستم   بلبل  کــه بــر گـلشن نــظر  باشد  مرا

بــاغهـــای دلگـــشا در زیـــر پـــر باشـــد مـــرا

*  *  *

ســـرمه‌ی خاموشی مـــن از سواد شهرهاســـت

چـــون جرس گلبانگ عشرت در سفر باشد مرا

*  *  *

بـــاده نتــــواند بــــرون بـــردن مـرا از فکر یار

دســــت دایـــم چــون سبو در زیر سر باشد مرا

*  *  *

در مـحـیـط رحـمـت حق، چون حباب شوخ‌چشم

بـادبـان کـشـتــی از دامـــــان تــــر بـاشـــــد مرا

*  *  *

مــنــــزل آســایش من محو در خود گشتن است

گـــردبــــادی مـــــی‌تـــــوانـــد راهـبـر باشد مرا

*  *  *

از گـــرانـسـنــگی نـــمــی‌جنـبم ز جای خویشتن

تـیـغ اگـر چــون کـــوه بـــر بالای سر باشد مرا

*  *  *

می‌گذارم دست خـود را چون صدف بر روی هم

قــطـــره‌ی آبـــی اگـــر هـمـــچون گهر باشد مرا

 

 

 

یا  رب از عـرفــان مــرا پیمانه‌ای سرشار ده

چــشـــم بـیـنـــا، جــــان آگــــاه و دل بیدار ده

 *  *  *

هـــــر ســر موی حواس من به راهی می‌رود

ایــن پـریـشـــان سیر را در بزم وحدت بار ده

*  *  *

در دل تـنـگــم ز داغ عـشـــق شمعـی برفروز

خـــانــــه‌ی تــــن را چــــراغی از دل بیدار ده

*  *  *

نــشـــاه‌ی پـــا در رکــــــاب مــی ندارد اعتبار

مـسـتـــی دنـبـالــه‌داری هـمــچــو چشم یار ده

*  *  *

بـــرنـمـــی‌آیــد به حفظ جام، دست رعشه دار

قـــــوت بـــازوی تــوفـیـقــــی مــرا در کار ده

*  *  *

مـــدتـــی گـفـتـــــار بـــی‌کردار کردی مرحمت

روزگــــــاری هــــم بــه من کردار بی‌گفتار ده

*  *  *

چند چون مرکز گـره باشد کسی در یک مقام؟

پایـی از آهن به این سرگشته، چون پرگار ده

*  *  *

شـیــــوه‌ی اربـــــاب هـمـت نیست جود ناتمام

رخـصـــت دیـــدار دادی، طــاقــــت دیـــدار ده

*  *  *

بـیــــش ازیـن مپسند صائب را به زندان خرد

از بـــیـــابـان ملک و تخت از دامن کهسار ده

 

 

جـــویـــای تـــو بــا کـعبه‌ی گل کار ندارد        آیــیـنــــه‌ی مــــا روی بــه دیــــوار ندارد

یک داغ جگرسوز درین لاله‌ستـان نیست        ایـــن مـــیــکـده یک ساغر سرشار ندارد

از دیــــدن رویـــــت دل آیـینه فرو ریخت        هـــــر شـــیـــشـــه دلی طاقت دیدار ندارد

از گــــرد کـســـادی گـهرم مهره‌ی گل شد        رحـــم اســـت به جنسی که خریدار ندارد

مـــا گـــوشـــه نـشینان، چمن‌آرای خیالیم        در خــلـــــوت مـــــا نــکهت گل بار ندارد

بـلـبـــل ز نــظــر بـــازی شبنم گله‌مندست        مـسـکـیـن خـبــر از رخــنه‌ی دیوار ندارد

 

 

 

 

 

 

 

 

..:: خاریدن روستایی در تاریکی شیر را بظن آنک گاو اوست ::..

.... .... .... .... .... .... .... .... .... ....

روسـتایی گــــاو در آخــر بـبـســــــــت     شـیـر گاوش خورد و بر جایش نشست

روسـتـــایی شـــد در آخــر ســـوی گاو     گــاو را مــی‌جـسـت شــب آن کنـج‌کاو

دســت می‌مــالیــد بــر اعـضــای شیـر     پـشـــت و پــهـــلو گـــاه بــالا گـــاه زیر

گـفـت شــیـر از روشــنی افزون شدی     زهــره‌اش بــدریــدی و دل خـون شدی

ایــن چـنـیــن گـستـاخ زان مـــی‌خاردم     کــو دریـــن شــب گــاو مـی‌پـنــــداردم

حــق هــمـی‌گــویــد که ای مغـرور کور     نــه ز نــامــم پــاره پــاره گـشــــت طور

کــه" لــو انــزلـنــا کـتـــابا لــلـجـبــــــل     لانـــصـــدع ثـــم انـقـــطــع ثــم ارتحل"

از مــن ار کــوه احـــد واقـــــف بــــــدی     پــاره گشـتی و دلـش پـر خـون شـدی

از پــدر وز مــادر ایــن بــشـنیـــــــده‌ای     لاجـــرم غــــافــــل دریـــن پـیـچـیـده‌ای

گــــر تــو بی‌تـقلـیـد ازیـن واقــف شوی     بی نـــــشان از لطف چون هاتف شوی

بـشـنـــو ایـــن قــصـــه پی تهــدیـــد را     تــا بـــدانــی آفـــت تـــقــلــیــــــــــد را

..

. .

. . . .

. . . . . . . . .

.. .. .. .. .. .. .. .. ..

... ... ... ... ... ... ... ... ... ...

.... .... .... .... .... .... .... .... .... ....

و داستان های شیرین و پند آموز مثنوی و معنوی

 

مولانا جلال الدین محمد بلخی رُومی

در وبلاگ دوست عزیزمون

گروه مولانا

 

 

..:: حکایت مشورت کردن خدای تعالی  در ایجاد خلق ::.

.. .. .. .. .. .. .. .. .. .. .. .. .. .. ..

مشـــورت مـی‌رفــت در ایـجـاد خــلق     جانـشــان در بـحــر قــدرت تا به حلق

چــون مـلایــک مــانع آن می‌شــدنــد     بــر مــلایـــک خــفــیه خنبک می‌زدند

مــطــلــع بر نقش هر که هست شد     پیش از آن کین نفس کل پابست شد

پـیـشـتر ز افــلاک کــیـوان دیــده‌انـــد     پــیـشـتـر از دانــه‌هــا نــان دیــده‌انــد

بـی دمـــاغ و دل پـــر از فــکــرت بدند     بـــی ســپــــاه و جـنگ بر نصرت زدند

آن عیــان نـسـبت بایــشان فکرتست     ورنه خــود نــســبـت بدوران رؤیتست

فـکـــرت از مــاضـــی و مسـتـقبل بود     چـون ازین دو رست مشکل حل شود

دیــده چــون بـی‌کـیـــف هر باکیــف را     دیـــده پـیـش از کان صحیــح و زیف را

پـیـشـتر از خـلقـــــت انـــــــــگــــورها     خــــورده می ها و نــمـــوده شــورها

در تــمـــوز گـــرم مــی‌بـیـنـنــــــد دی     در شـعـــاع شـمــس مــی‌بیـنند فی

در دل انــگـــور مـــی را دیـــــده‌انـــــد     در فـــنـــای مـحـــض شـی را دیده‌اند

آســمان در دور ایــشــان جــرعه‌نوش     آفتـــاب از جـــودشــــان زربـفــت‌پوش

چـــون ازیـشـان مجتــمـع بینی دو یار     هـم یکی باشـند و هم ششصد هزار

بـــر مـــــثــال مـــوجــهـــا اعـدادشان     در عــدد آورده بــاشـــد بـــادشــــــان

مـفـتـــرق شــد آفــتـــاب جــانــهـــــا     در درون روزن ابــــــــدان مــــــــــــــــا

چـون نظر در قرص داری خود یکیست     وانک شد محجوب ابدان در شکیست

تــفـرقــــه در روح حــیـــوانـــی بــــود     نــفـس واحــــد روح انـــســــانی بـود

چــونـــک حـــق رش عــلیــهـــم نورهو     مـفـتـرق هـرگـــز نــگـــردد نــــــــور او

یـــک زمـــان بـــگـــذار ای همره ملال     تــا بگــویـــم وصـــف خالی زان جمال

در بـیــان نـایـــد جمـــال حـــــــــال او     هــر دو عــالم چیـست عکس خال او

چــونـک مــن از خــال خـوبش دم زنم     نـطـــق می‌خواهـــد که بشـکافد تنم

همــچو موری اندرین خرمـــن خوشم     تــا فــزون از خـــویش باری مـی‌کشم

 

 

 

 

عـشـق شــوری در نـهـاد ما نهــاد      جـــان مـا در بـوتــه ی سـودا نهـاد

گـفـتـگـویـی در زبــان مــا فــکـنـد       جـسـتـجـویـی در درون مــا نـهـــاد

داسـتـــان دلـبــــران آغـــــــاز کـرد       آرزویـــی در دل شـیــــــــدا نـهـــاد

رمــزی از اســرار بـاده کـشـف کرد       راز مـسـتــان جـمـله بر صحرا نهاد

قـصـه ی خـوبان به نوعی باز گفت       کـاتـشی در پـیـر و در بـرنـا نـهـــاد

ازخمستان جرعه ای برخاک ریخت       جـنـبـشـی در آدم و حـــوا نــهـــاد

عـقــل مـجـنون در کف لیلی سپرد       جـان وامـــــــغ  در ره ازرا نـهــــــاد

دم به دم در هــر لـباسی رخ نمود       لـحـظـه لحظه در جای دیگر پا نهاد

چـون نـبـود او را مـعـیـیـن خانه ای       هر کـجـا جـا دیـدی رخت انجا نهاد

بر مـثـال خـویـشـتن حرفی نوشت       نـام آن حــرف آدم و حــــــوا نـهــاد

حـسن را بر دیده ی خود جلوه داد       مـنـتـی بـر عـاشـــق شـیـــدا نهاد

هم به چشم خود جمال خود بدید       تـهـمـتـــی بـــر چــشم نا بینا نهاد

یــک کـرشـمـه کـرد بـا خود انچنان       فـتـنـه ای در پـیـر و در  بــرنــا نهاد

کــــام فـــرهــــاد و مـــراد مـا همه       در لــب شـیـــریـــن  شکر ها نهاد

بــحـــر  آشــــوب دل ســــودایـیان       خـــال  فـتـنــــه بــر رخ زیـبــا نهـاد

وز پـــی بـــــرگ و نـــــوای بلـبـلان       رنــگ و بـویــی  در گــل رعنـا نهاد

تـا تـمـاشـــای وصـال خـــود کـنــد       نـور خـــود در دیــــده ی بـیـنـا نهاد

تــا کـمــــال عــلــم او ظـاهـر شود       ایــن هـمـــه اســـرار بر صحرا نهاد

شـــور و غـوغــایـی برآمد از جهان       حسن او چون دسـت در یغما نهدا

چون در آن غوغـــا عــراقی را بدید       نام او ســـر دفـتـر غـوغــــــا نـهـاد

 

 

شب چو دربستم و مست از می نابش کردم  مـاه اگــر حلــــقــه به در کوفت جوابش کردم

دیدی آن ترک خـطـا دشــمـن جــان بـود مــرا   گر چــه عمری به خطا دوست خطابش کردم

مـنزل مـردم بـیـگـانـه چــو شــد مـنزل چشم   آنـقـدر گــریــه نــمـــودم کـــه خــرابـش کردم

شرح حــال دل پــروانــه چــو گفـتـم بـا شمع   آتشی در دلـش افـکـنـــدم و آبــــش کــــردم

غرق خـون بــود و نـمـیـمـرد ز حسـرت فرهاد   خواندم افسانه ی شیرین و به خوابـش کردم

دل که خون ابه ی غـم بـود جگر گوشه ی درد  بــر ســر آتــش جـــور تـــو کـــبــابـــش کردم

زنــدگـی کــــردن مــــن مـــردن تـدریجی بود   آنــکـــه جــــان کـنــد تنـم عمر خطابش کردم